Dr. Ahmet KAVAK
Yeminli Mali Müşavir
KONU:
24.11.2023 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile getirilen “ithalatlarda ödenen ve indirim hakkı kaldırılan katma değer vergisinin altışar aylık dönemler halinde vergi idaresine bildirilmesine ilişkin” düzenlemeler yazımızın konusunu oluşturmaktadır.
I – İNDİRİM UYGULAMASI VE KALDIRILAN İTHALATLAR :
24.11.2023 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile;
A) İlgili mevzuat gereğince ithalatta gözetim uygulamasına tabi tutulan mallara ilişkin gümrük beyannamelerinde beyan olunan ve tevsik edilemeyen tutarlar ile bu tutarlar nedeniyle doğan ve katma değer vergisi matrahına dahil olan her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen,
B) İlgili mevzuatı gereğince ithalatta korunma önlemi olarak uygulanan gümrük vergisi ve/veya ek mali mükellefiyetler nedeniyle doğan ve katma değer vergisi matrahına dahil olan her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen,
C) İthalatta haksız rekabetin önlenmesi hakkında ilgili mevzuat kapsamında uygulanan dampinge karşı vergi ve telafi edici vergiler ile bu tutarlar nedeniyle doğan ve katma değer matrahına dahil edilen her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen,
Katma Değer Vergisinin indirim hakkı kaldırılmıştır.
II – İNDİRİM UYGULAMASI KALDIRILAN KATMA DEĞER VERGİSİNİN BİLDİRİMİ :
Yukarıda açıklanan ve altı aylık dönemlerde, 46 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin 3/1-a maddesinde belirtilen 2.600.000.- TL’yi aşmayan ithalatlar nedeniyle gümrük idaresine ödenen ve indirim konusu yapılamayan katma değer vergisinin, işlemin yapıldığı döneme ilişkin olarak verilen katma değer vergisi beyannamesinde gösterilerek, vergi dairesine bildirilmesi gerekmektedir.
Altı aylık dönem içinde, yukarıda açıklandığı şekilde yapılan ithalatların toplam tutarının 2.600.000.- TL’ yi geçmiş olması durumunda, gümrük idaresine ödenen ve indirim konusu yapılamayan katma değer vergisinin;
A) Altı aylık dönemi izleyen ayın sonuna kadar Özel Amaçlı Yeminli Mali Müşavir Raporu ile vergi dairesine bildirilmesi gerekmektedir.
B) Mükellefin yukarıda açıklanan uygulamalara tabi ithalatın yapıldığı vergilendirme dönemi için tam tasdik sözleşmesi bulunması ve düzenlenen tam tasdik raporunda 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında gerçekleştirilen ithalata ilişkin indirim konusu yapılmayan Katma Değer Vergisine yönelik açıklamada bulunulması halinde ayrıca Özel Amaçlı Yeminli Mali Müşavir Rapor istenmeyecektir.
III – İNDİRİM HAKKI TANINMAYAN KATMA DEĞER VERGİSİNİN İNDİRİLMEDİĞİNİN RAPORA BAĞLANMASINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİMİZ
İndirim hakkı tanınmayan Katma Değer Vergisinin indirilmediğinin rapora bağlanmasında aşağıda belirtilen sorunlar karşımıza çıkacaktır.
1) Özel hesap dönemine tabi mükellefler bakımından bildirime ve 2.600.000 TL’nin hesaplamaya ilişkin altı aylık sürenin ne zaman başlayacağı,
2) Altı aylık süre içinde yapılan ve 46 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen 2.600.000.- TL ithalat bedeline, indirim hakkı tanınmayan Katma Değer Vergisine ödenmeyen ithalat bedellerinin dahil edilip edilmeyeceği,
3) Gözetim, korunma ve ithalatta haksız rekabet uygulamaları kapsamında yapılan ve indirim konusu mümkün olmayan Katma Değer Vergisi hesabının tasdiki yapan Yeminli Mali Müşavir tarafından yapılıp yapılmayacağı,
hususlarında, uygulamada ortaya çıkabilecek sorunlar hakkındaki görüş ve çözüm önerilerimize aşağıda yer verilmiştir.
IV – UYGULAMADA ORTAYA ÇIKABİLECEK SORUNLAR HAKKINDAKİ GÖRÜŞ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİMİZ
1) Özel Hesap Dönemlerinde 6 Aylık Bildirim ve 2.600.000 TL’nin Hesaplanması
26.04.2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliğinde değişiklik yapan ve 31.01.2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 57 Seri No.lu Genel Tebliğ açıklamasında 6 aylık bildirim süresi takvim yılının altışar aylık dönemleri olarak belirtilmiştir. Buna göre, altı aylık 1’inci dönemin 01.01.2026- 30.06.2026 ve altı aylık 2’nci dönemin ise 01.07.2026 – 31 12.2026 olacağı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla özel hesap dönemine tabi mükelleflerde bildirim ve 2.600.000.- TL ithalat tutarının hesaplanmasında yukarıda yer verildiği üzere 1’nci 6 aylık dönem 01.01.2026 – 30.06.2026 ve 2 nci 6 aylık dönem ise 01.07.2026 – 31.12.2026 olacaktır.
Buna göre; 1’inci 6 aylık döneme ilişkin bildirim veya Yeminli Mali Müşavir tasdik raporu 31.07.2026 tarihine kadar, 2’inci 6 aylık döneme ilişkin bildirim veya Yeminli Mali Müşavir tasdik raporu 31.01.2027 tarihine kadar vergi idaresine verilecektir.
2) Altı Aylık Dönemlerde 2.600.000 TL İthalat Bedeline, Katma Değer Vergisi İndirim Hakkı Tanınmayan İthalat Bedellerinin Dahil Edilip Edilmeyeceği
Altı aylık dönemler itibarıyla 2.600.000.- TL ithalat bedellerinin hesaplanmasında sadece 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile indirimi kaldırılan Katma Değer Vergisi ödenmiş ithalat bedelleri dikkate alınacaktır. Diğer bir ifade ile gözetim, korunma ve ithalatta haksız rekabetin uygulanmadığı normal ithalat bedelleri 2.600.000 TL’nin hesabında dikkate alınmayacaktır.
3) Gözetim, Korunma ve İthalatta Haksız Rekabet Uygulamaları Kapsamında Yapılan ve İndirim Konusu Mümkün Olmayan Katma Değer Vergisi Hesabının Tasdiki Yapan Yeminli Mali Müşavir Tarafından Yapılıp Yapılmayacağı;
Hemen belirtelim ki; İthalatta alınan Katma Değer Vergisinin Gümrük İdarelerine ödendiği ve ödenen bu verginin indirim konusu yapılabilmesi için gümrük makbuzunda ayrıca gösterilmesi gerektiğine göre, indirim hakkı tanınmayan Katma Değer Vergisinin de Gümrük İdaresi tarafından hesaplanması gerektiği, gümrük idaresine ödenen ve indirim hakkı tanınmayan Katma Değer Vergisinin gümrük makbuzunda gösterilmesinin yasal bir zorunluk olduğu ve dolayısıyla Yeminli Mali Müşavirin böyle bir hesaplama yapma yükümlülüğü bulunduğu söylenemez.
Ancak Yeminli Mali Müşavirin sorumluluğu, Gümrük İdaresince hesaplanan ve gümrük makbuzunda ayrıca “indirim hakkı tanınmayan Katma Değer Vergisi” olarak belirtilen tutarın, ithalatçı mükellefler tarafından indirim konusu yapılıp yapılmadığının tasdikini kapsayacaktır.
Burada hemen hatırlatalım ki, indirim konusu yapılmayan ve gümrük idaresince tahsil edilen söz konusu Katma Değer Vergileri ithal edilen malın maliyet bedeline dahil edilebilir.
V – SONUÇ
1) 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, ithal edilen malların gözetim, korunma ve ithalatta haksız rekabetin uygulanmasına tabi olması nedeniyle ödenen her türlü vergi, resim ve harçlar üzerinden hesaplanan ve gümrük idaresine ödenen Katma Değer Vergilerinin indirim konusu yapılması mümkün değildir.
2) Konuyla ilgili olarak Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliği’nde değişiklik yapan, 57 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nde; ithalat yapan mükelleflerin gümrük idaresince gözetim, korunma ve ithalatta haksız rekabet uygulamasına tabi tutulan ve takvim yılının 6 şar aylık dönemlerinde 2.600.000.- TL (dahil), ithalat bedelini aşmayan hallerde, bir ay içinde vergi idaresine bildirimde bulunulacaktır.
3) Gözetim, korunma ve ithalatta haksız rekabet uygulamasına tabi ithalat bedelinin 2.600.000.- TL sınırını aşması halinde bu bildirim yerine Yeminli Mali Müşavirler tarafından düzenlenen ve indirim konusu yapılmayan Katma Değer Vergisinin indirilip, indirilmediği hususunun yer aldığı Özel Amaçlı Tasdik Raporu, belirtilen bir aylık süre içinde vergi idaresine verilecektir.
Burada hemen belirtelim ki; mükellefin ithalatın yapıldığı yıl için düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunması ve düzenlenecek raporda 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında gerçekleştirilen ve ithalatta ödenen Katma Değer Vergisinin indirim konusu yapılıp yapılmadığına ilişkin açıklama bulunması koşuluyla, özel amaçlı tasdik raporu istenmeyecektir.
